Με την ευκαιρία της επερχόμενης εκδήλωσης της Ένωσης Ακολούθων Τύπου σε συνεργασία με την Γερμανική πρεσβεία με τίτλο «Η δημόσια εικόνα της Γερμανίας» (12/11/2009), ο διευθυντής του ελληνικού προγράμματος της Deutsche Welle, Σπύρος Μοσκόβου, παραχώρησε συνέντευξη στα μέλη της ΕΝΑΤ Νανά Μάγκου και Αθηνά Ρώσσογλου.
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Κύριε Μοσκόβου, είναι αναμφισβήτητη η συνδρομή της DW στην προβολή της Γερμανίας και την ανάδειξη της εικόνας της τις τελευταίες δεκαετίες. Με ποιους ακριβώς τρόπους προωθείται η εικόνα της χώρας;
Σπύρος Μοσκόβου: Η DW σκοπό έχει να αναδείξει μέσω της κατάλληλης κάθε φορά μίξης τηλεόρασης, ραδιοφώνου και ιντερνέτ, με διαφοροποιημένα δηλαδή και εξειδικευμένα ανάλογα με την κάθε χώρα πακέτα προσφορών τη φυσιογνωμία της σημερινής Γερμανίας. Θέλουμε να προβάλουμε τη νέα Γερμανία με όλες τις επιτυχίες και τα προβλήματά της, προβάλλουμε όχι μια ιδανική εικόνα, αλλά μια κοινωνία πολιτών και ένα σύστημα πολιτικό και οικονομικό που αναγνωρίζει τα προβλήματά του και είναι σε θέση να βρίσκει λύσεις. Μια κοινωνία τέλος ανοιχτή στον διάλογο του σήμερα και τις προκλήσεις του αύριο.
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Μπορείτε να μας αναπτύξετε την οργανωτική δομή, τους στόχους και τα πεδία δραστηριοποίησης της DW;
Σπύρος Μοσκόβου: Τρεις είναι οι πυλώνες δραστηριοποίησης του σταθμού μας: παραδοσιακά από το 1953 το ραδιόφωνο, από τις αρχές της δεκαετίας του 90 η τηλεόραση και τα τελευταία χρόνια και το διαδίκτυο. Η DW αυτή τη στιγμή προσφέρει ραδιοφωνικά προγράμματα και ιστοσελίδες σε 30 γλώσσες και τηλεοπτικό πρόγραμμα στα γερμανικά, τα αγγλικά, τα αραβικά και τα ισπανικά. Η παλέτα όπως βλέπετε είναι αρκετά πλατιά και μέσω αυτής η DW θέλει να προσεγγίσει κυρίως τις νέες γενιές των ανθρώπων που θα αναλάβουν μελλοντικά τα ηνία σε διάφορα πεδία στις χώρες τους. Θέλει μέσω αυτών να έχει ένα δίαυλο άμεσης επικοινωνίας με διαφορετικές κοινωνίες και διαφορετικές πολιτιστικές παραδόσεις. Και φυσικά τα κέντρα βάρους διαφοροποιούνται: εκπέμποντας στην Ευρώπη η DW θέλει να συμβάλει στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, μιας κοινής πλατφόρμας συνεννόησης, εκπέμποντας στην Κίνα ή τον αραβικό κόσμο θέλει να είναι «η φωνή των ανθρώπινων δικαιωμάτων».
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Πώς εντάσσεται η συνεισφορά της DW στη γενικότερη επικοινωνιακή στρατηγική της χώρας; Με ποιους άλλους φορείς συνεργάζεται και αλληλεπιδρά;
Σπύρος Μοσκόβου: Αν η ουσία της δυτικής δημοκρατίας σήμερα είναι στο επίπεδο των ΜΜΕ η πολυφωνία, τότε η DW αναδεικνύοντας ακριβώς μια πολυφωνική πρόσληψη της γερμανικής πραγματικότητας έχει ενταχθεί στη γενικότερη επικοινωνιακή στρατηγική. Ένα μικρό παράδειγμα: η κεντρική σύνταξη του σταθμού υιοθέτησε δύο σχόλια την επομένη των πρόσφατων ομοσπονδιακών εκλογών, δύο σχόλια για το αποτέλεσμα που με τον τρόπο τους απηχούσαν και δύο τρόπους πολιτικής σκέψης. Να, το καλύτερο μάθημα πολυφωνίας: να το εφαρμόσεις πρώτα στα του οίκου σου. Νομίζω προσωπικά ότι αυτή είναι και η καλύτερη εξαγωγή πολιτικής κουλτούρας. Επειδή λόγω του καταστατικού της η DW έχει και την αποστολή να προβάλλει τη γερμανική κουλτούρα στο εξωτερικό, συνεργαζόμαστε θεσμικά και με το Ινστιτούτο Goethe. Θα προσέξατε ίσως τις κοινές μας εμφανίσεις στο γερμανικό περίπτερο κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια, με αποκορύφωμα φέτος τον Μάιο, οπότε τιμώμενη χώρα στη Θεσσαλονίκη ήταν η Γερμανία και η λογοτεχνία της.
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Η DW υπήρξε ανέκαθεν ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ελλάδα και η ελληνική εκπομπή της έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο στην αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα μας. Ποια είναι η ιστορία του ελληνικού τμήματος της DW;
Σπύρος Μοσκόβου: Η ελληνική εκπομπή έκλεισε φέτος αισίως τα 45 της χρόνια και συνιστά αναμφίβολα ένα από τα πιο επιτυχημένα κεφάλαια στην ιστορία του σταθμού. Το αντιδικτατορικό πρόγραμμα της DW την εποχή της δικτατορίας στην Ελλάδα (1967-1974) ήταν κάτι σαν παρηγοριά για εκατομμύρια Έλληνες που διψούσαν τότε κυριολεκτικά για ελεύθερη ενημέρωση. Η DW ενέγραψε έτσι ένα θετικό αποτύπωμα στην ελληνική συνείδηση μετά το τρομερό κεφάλαιο του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Ξέρετε εδώ στη Βόννη η εκπομπή μας θεωρείται σήμερα το «λίκνο του ραδιοφώνου για περιοχές κρίσης», ένα πείραμα που ο σταθμός επανέλαβε τη δεκαετία του 90 με διαφορετικές επιτυχίες και στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Σήμερα που τα δεδομένα πλέον έχουν άρδην μεταβληθεί, πού απευθύνεται και πού αποσκοπεί το ελληνικό πρόγραμμα της DW;
Σπύρος Μοσκόβου: Η θετική εικόνα που διασφάλισε ο σταθμός τον καιρό της δικτατορίας μας βοήθησε να περάσουμε στη νεώτερη ιστορίας μας και να γίνουμε από «φωνή της δημοκρατίας» ένα «παράθυρο στην Ευρώπη». Το 1989 ο μικρός σταθμός της Θεσσαλονίκης «Ράδιο Παρατηρητής» μας πρότεινε για πρώτη φορά να αναμεταδίδει ο ίδιος την ελληνική εκπομπή. Ήταν η πρώτη συνεργασία αυτού του τύπου για ολόκληρη τη DW, της οποίας στο μεταξύ η ακροαματικότητα στηρίζεται κατ’ εξοχήν σ’ αυτό το μοντέλο. Η ελληνική εκπομπή συνεργάζεται σήμερα με 42 ραδιοσταθμούς στην Ελλάδα και την Κύπρο που αναμεταδίδουν το πρόγραμμα μέσω δορυφόρου. Ο προνομιακός μας εταίρος στην Ελλάδα πάντως είναι από το 1990 και μέχρι σήμερα ο ΣΚΑΙ 100,3 και από πέρυσι και ο ΣΚΑΙ TV. Σκοπός του ημίωρου μεσημβρινού μαγκαζίνου μας σήμερα είναι να δείξει στον Έλληνα ακροατή πώς σκέπτεται και δρα ο Γερμανός πολίτης, ποια προβλήματα αντιμετωπίζει και πώς αναζητά λύσεις. Το ζητούμενο είναι η γνωριμία των διαφορετικών εθνικών προοπτικών, σαν βάση για την υπέρβαση και όχι για την ισοπέδωσή τους.
Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής: Ποια είναι η εικόνα της Ελλάδας στη Γερμανία σήμερα; Τι παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας; Τι θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε και να διδαχθούμε από την ανάλογη προσπάθεια της Γερμανίας;
Σπύρος Μοσκόβου: Υπάρχει στη γερμανική κοινή γνώμη μια βαθύτερη και πολύ ανθεκτική θετική εικόνα της Ελλάδας, συνδυασμένη με το απώτατο παρελθόν, με τις απαρχές του ευρωπαϊκού πολιτισμού και τις αρχές της δημοκρατίας. Αναμφίβολα αυτή η εσωτερικευμένη μέσω της παιδείας εικόνα ενισχύεται και από την εικόνα της σημερινής Ελλάδας ως φιλόξενης και ωραίας χώρας διακοπών. Πάνω σ’ αυτό το ίνδαλμα επικάθεται κάθε φορά και η παροδική εικόνα της ελληνικής πολιτικής επικαιρότητας. Σήμερα αυτή η δεύτερη, εξωτερική εικόνα προσδιορίζεται από μια αίσθηση αδυναμίας να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της χώρας. Εξαρτάται από τους ίδιους τους Έλληνες και την πολιτική τους ηγεσία να την αλλάξουν μεταβάλλοντας πρώτα την ίδια την πραγματικότητα. Ποιος ξέρει, μπορεί να τα καταφέρουν, αν συνδυάσουν παραδοσιακές ελληνικές αρετές, όπως είναι η άνεση στον αυτοσχεδιασμό και η ευστροφία, με μερικές περισσότερο «πληκτικές», αλλά πολύ χρήσιμες γερμανικές αρετές: τη συνέπεια και τη συνέχεια.