Το Ελληνικό Παρατηρητήριο του London School of Economics (LSE) έκανε δεκτή στο πλαίσιο προγράμματος Επισκέπτη Ερευνητή (Visiting Fellowship) για το τετράμηνο Ιανουαρίου-Απριλίου 2010 τη Μελίνα Σκουρολιάκου, μέλος της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, προκειμένου να εκπονήσει σύντομο ερευνητικό σχέδιο στην αγγλική γλώσσα επί θεμάτων διεθνούς επικοινωνίας της Ελλάδας.

Η συνεργασία αυτή με το Ελληνικό Παρατηρητήριο του LSE εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ένωσης Ακολούθων Τύπου και του Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής για την ενίσχυση του διαλόγου επί θεμάτων δημόσιας διπλωματίας, επικοινωνίας, και εξωτερικής πολιτικής και την υποστήριξη της μετεκπαίδευσης των μελών της Ένωσης Ακολούθων Τύπου.

Το ερευνητικό σχέδιο της Μελίνας Σκουρολιάκου έχει τον τίτλο «Επικοινωνία στην εξωτερική πολιτική: Ο επικοινωνιακός παράγοντας στη διαμόρφωση και εφαρμογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής 2000-2009» (Communicating Foreign Policy: The Communication Factor in the Formation and Implementation of Greek Foreign Policy, 2000-2009) και αφορά το βαθμό αποτελεσματικότητας όπως και τα χαρακτηριστικά της επικοινωνιακής στρατηγικής πίσω από τη χάραξη και εφαρμογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Το ερευνητικό σχέδιο προσανατολίζεται στην περίοδο 2000-2009, καλύπτοντας έτσι μια περίοδο διακυβέρνησης της χώρας και από τα δύο κόμματα εξουσίας. Βλέπει την εξωτερική πολιτική στο σύνολό της και αντλεί παραδείγματα τόσο από τα ελληνοτουρκικά όσο και από το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ. Η ανάλυση έχει οργανωθεί σε ορισμένους άξονες, που απαντούν σε επιμέρους ερωτήματα (Υπάρχει διαφορετική επικοινωνιακή πολιτική ανάλογα με το θέμα της εξωτερικής πολιτικής; Για το ίδιο θέμα, ακολουθείται διαφορετική πολιτική από τα δύο μεγάλα κόμματα; Έχουν τον ίδιο στόχο και απευθύνονται στο ίδιο κοινό; Πόσο επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής η ασυνέπεια που παρατηρείται στις πολιτικές των κομμάτων;).

Σκοπός του ερευνητικού σχεδίου είναι να αναγνωρίσει και να αποτυπώσει – εφόσον υπάρχουν – μοντέλα επικοινωνιακής πολιτικής που εφαρμόζονται προκειμένου να προωθηθούν οι θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Αλλά και να αναδείξει επικοινωνιακές πρακτικές μέσα από τον τρόπο εφαρμογής της πολιτικής αυτής. Προς την κατεύθυνση αυτή θα αναλυθεί ο ρόλος που είναι δυνατόν να έχει η δημόσια διπλωματία στο να καταστήσει την επικοινωνιακή πολιτική της Ελλάδας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής πιο ανταγωνιστική.

Melina Skouroliakou: Communicating Foreign Policy: The Communication Factor in the Formation and Implementation of Greek Foreign Policy, 2000-2009 (RESEARCH PROPOSAL FOR THE LSE-ENAT FELLOWSHIP PROGRAMME)

Σε πρόσφατη εισήγησή του (Enabling Public Diplomacy Field Officers to Do Their Jobs, The Public Diplomacy Council – www.publicdiplomacycouncil.org, 2008) ο William Rugh, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Υεμένη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αναφέρεται στο ζήτημα της αποτελεσματικότερης οργάνωσης των μονάδων δημόσιας διπλωματίας στις διπλωματικές αποστολές της χώρας του υπογραμμίζοντας τη σημασία των δεξιοτήτων και της υπηρεσιακής κατάστασης των αρμοδίων στελεχών (Public Diplomacy Officers).

Η εισήγηση αναφέρεται εκτενώς στις κύριες διαφορές του επαγγελματικού πεδίου των Public Diplomacy Officers από αυτό των υπολοίπων διπλωματικών υπαλλήλων:

• Οι διπλωματικοί υπάλληλοι εν γένει έχουν ως κύρια αποστολή τους χειρισμούς που αφορούν στην εξωτερική πολιτική ενώ οι Public Diplomacy Officers οφείλουν να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην παρουσίαση όλων των πλευρών της αμερικανικής κοινωνίας, πολιτικής και πολιτισμού.
• Οι διπλωματικοί υπάλληλοι εν γένει συνομιλούν κυρίως με τους επίσημους εκπροσώπους των χωρών διαπίστευσής τους, ενώ οι Public Diplomacy Officers είναι σε διαρκή επαφή με παράγοντες από τους χώρους των ΜΜΕ, του πολιτισμού, και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
• Οι διπλωματικοί υπάλληλοι εν γένει χειρίζονται κυρίως υποθέσεις που απαιτούν έναν ορισμένο βαθμό εμπιστευτικότητας (αναπτύσσουν δεξιότητες διαπραγματευτή και είναι συνήθως πολύ επιφυλακτικοί στον ανοικτό διάλογο και την επικοινωνία με ξένα κοινά), ενώ οι Public Diplomacy Officers διαχειρίζονται ανοικτές πληροφορίες και δεν κινούνται στο πλαίσιο μιας κουλτούρας του απορρήτου.
• Οι Public Diplomacy Officers σε αντίθεση με τους διπλωματικούς υπαλλήλους εν γένει, αποκτούν μια κουλτούρα διαλόγου με τα ξένα κοινά μέσα από τις ρουτίνες εργασίας τους: οργάνωση επαφών, συνεντεύξεων, διαλέξεων, προγραμμάτων εκπαιδευτικών ανταλλαγών, διαμόρφωση περιεχομένου ιστοτόπων, εκπροσώπηση στα ΜΜΕ κλπ.
• Σε ό,τι αφορά το ευρύτερο κοινό της χώρας αποστολής, οι Public Diplomacy Officers προτιμούν να χτίζουν στέρεες σχέσεις εμπιστοσύνης, ενώ οι διπλωματικοί υπάλληλοι εν γένει ενδιαφέρονται κυρίως να ανακοινώνουν πλευρές της πολιτικής που διαχειρίζονται.

Ο Rugh τονίζει ότι οι διακριτές επαγγελματικές ικανότητες των Public Diplomacy Officers δεν υποστηρίζονται επαρκώς στο υπάρχον οργανωτικό πλαίσιο των διπλωματικών αποστολών της χώρας του. Αποδέχεται την ορθολογικότητα της υπαγωγής της United States Information Agency (αυτόνομης έως το 1999 υπηρεσίας διεθνούς πληροφόρησης των ΗΠΑ) στο Στειτ Ντιπάρτμεντ εφόσον αυτή όντως εγγυάται μεγαλύτερη συνοχή της άσκησης της δημόσιας διπλωματίας με την εξωτερική πολιτική, πλην όμως υπογραμμίζει ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια ενίσχυσης των ιδιαίτερων δεξιοτήτων και της θέσης των Public Affairs Officers εντός των διπλωματικών αποστολών.

Η εισήγηση καταλήγει σε προτάσεις για (α) τη σύσταση νέας διοικητικά αυτοτελούς υπηρεσίας δημόσιας διπλωματίας εντός του Στειτ Ντιπάρτμεντ με αυξημένες αρμοδιότητες, (β) την ενίσχυση της εκπαίδευσης των Public Diplomacy Officers σε θέματα αμερικανικού πολιτισμού, κοινωνίας και πολιτικής, αλλά και ξένων γλωσσών και νέων τεχνολογιών επικοινωνίας, και (γ) την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων και της σχετικής αυτονομίας δράσης των μονάδων δημόσιας διπλωματίας στις διπλωματικές αποστολές των ΗΠΑ.

Δείτε επίσης: H Κατάρτιση Στελεχών Δημόσιας Διπλωματίας στις ΗΠΑ, Εκπαίδευση στη Δημόσια Διπλωματία – Πρόταση για Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, H Δημόσια Διπλωματία της Ελλάδας – Εισηγήσεις της Ένωσης Ακολούθων Τύπου

Ο κλάδος των Γραμματέων και Συμβούλων Επικοινωνίας της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης, ο οποίος στελεχώνει 40 Γραφεία Τύπου και Επικοινωνίας σε 34 χώρες, συνιστά το μόνο σώμα υπαλλήλων του ελληνικού κράτους το οποίο είναι εξειδικευμένο σε θέματα διεθνούς επικοινωνίας και προβολής των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας στο εξωτερικό. Ο κλάδος αριθμεί σήμερα 209 στελέχη από τα οποία 153 είναι απόφοιτοι ειδικού τμήματος της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (ΕΣΔΔ).

Κατά την άποψη της Ένωσης Ακολούθων Τύπου το διετές πρόγραμμα κατάρτισης που παρακολουθούν στην ΕΣΔΔ οι νέοι Γραμματείς Επικοινωνίας χρήζει εμπλουτισμού και βελτιώσεων στα πρότυπα σύγχρονων προγραμμάτων κατάρτισης στελεχών δημόσιας διπλωματίας.

• Σημειώνεται ότι η περισσότερο ανεπτυγμένη συζήτηση για θέματα κατάρτισης στελεχών δημόσιας διπλωματίας αφορά στον ρόλο και στην εκπαίδευση των διπλωματών public diplomacy career track των ΗΠΑ. Σε σχετικές πρόσφατες αναλύσεις προκρίνεται η ενίσχυση των διπλωματών αυτής της κατεύθυνσης τόσο από πλευράς προσλήψεων και εκπαίδευσης, όσο και από πλευράς υποστήριξης της εξέλιξής τους (βλ.: H Κατάρτιση Στελεχών Δημόσιας Διπλωματίας στις ΗΠΑ)

Με σκοπό να συμβάλλει σε δημόσιο διάλογο για βελτίωση και την κατάρτιση του καλύτερου δυνατού προγράμματος σπουδών διεθνούς επικοινωνίας / δημόσιας διπλωματίας στην ΕΣΔΔ, η Ένωση Ακολούθων Τύπου επεξεργάστηκε λεπτομερή πρόταση προγράμματος σπουδών με κύρια χαρακτηριστικά:

• Eμβάθυνση σε αντικείμενα που αφορούν στη θέση της Ελλάδας στον κόσμο και στην προβολή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας σε όλους τους τομείς (εξωτερική και ευρωπαϊκή πολιτική, προβολή πολιτισμού και κίνησης ιδεών, προβολή δράσεων της κοινωνίας πολιτών, προβολή προϊόντων και υπηρεσιών, προβολή ανθρώπινου δυναμικού, προβολή της χώρας ως ταξιδιωτικού προορισμού)
• Έμφαση σε αντικείμενα που αφορούν σύνταξη κειμένων σε ξένες γλώσσες και ρητορική / Public Speaking (εργαστήρια Writing/Speaking About Greece) καθώς πλήρη εξοικείωση με τις τεχνολογίες του διαδικτύου (Διαχείριση περιεχομένου ιστοτόπων & Blogs)
• Έμφαση σε αντικείμενα που αφορούν σε Media/Think Tanks Monitoring, Σχέσεις με ΜΜΕ, Δημόσια Διπλωματία / Πολιτιστική Διπλωματία  και στις νέες προσεγγίσεις Nation Branding / About Brand Greece
• Εξοικείωση με Σπουδές Περιοχών Χωρών (Area Studies) οι οποίες ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την Ελλάδα και στις οποίες υπάρχουν περιθώρια άσκησης δημόσιας διπλωματίας

Δείτε την πλήρη πρόταση προγράμματος σπουδών: ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ/ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΣΔΔ

Δείτε επίσης: Εργασίες Αποφοίτησης από το Τμήμα Στελεχών Επικοινωνίας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (1996-2008), Το καλοκαιρινό σεμινάριο για τη Δημόσια Διπλωματία του πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, Public Diplomacy: Sunrise of an Academic Field, H Κατάρτιση Στελεχών Δημόσιας Διπλωματίας στις ΗΠΑ

Από τις 20 Ιουλίου έως την 1 Αυγούστου 2008 πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας το καλοκαιρινό επαγγελματικό σεμινάριο για τη Δημόσια Διπλωματία (2008 Summer Institute in Advanced Public Diplomacy) του ειδικού Κέντρου για τη Δημόσια Διπλωματία (USC Center on Public Diplomacy at the Annenberg School).

Στο σεμινάριο συμμετείχαν διπλωματικοί υπάλληλοι και άλλοι επαγγελματίες της Δημόσιας Διπλωματίας από πολλές χώρες. Ανάμεσά τους διπλωμάτες των ΗΠΑ, της Ολλανδίας, της Ιαπωνίας, της Ταϊβάν και της Σενεγάλης, υπάλληλοι διεθνών οργανισμών (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ), αξιωματικοί του στρατού, κινηματογραφικοί παραγωγοί και μέλη οργανισμών που χρησιμοποιούν τη δημόσια διπλωματία στην καθημερινή τους πρακτική. Από ελληνικής πλευράς συμμετείχε με υποτροφία της Ένωσης Ακολούθων Τύπου ο Γραμματέας Επικοινωνίας Β΄ Σωτήρης Κρυστάλλης, πρώτος στη σειρά αποφοίτησης του Τμήματος Στελεχών Επικοινωνίας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (2007 – ΙΗ΄Σειρά).

Οι διαλέξεις και οι ομιλίες του σεμιναρίου αναφέρονταν στο σύνολο των θεμάτων που άπτονται της Δημόσιας Διπλωματίας: από τα εργαλεία της Δημόσιας Διπλωματίας (ακρόαση- listening, συνηγορία- advocacy, πολιτιστική διπλωματία, διεθνείς εκπομπές και ανταλλαγές) και τις νέες μορφές της (E- Ιmage & Cyber-Public Diplomacy), μέχρι την τέχνη της πειθούς και την κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των ΜΜΕ.

Στο επίκεντρο των διαλέξεων βρέθηκαν θέματα όπως η σημασία της ακρόασης στη Δημόσια Διπλωματία και η αξία της χρήσης των νέων τεχνολογιών (δορυφορική τηλεόραση, το διαδίκτυο καθώς και τα «νέα Μέσα»), ενώ επισημάνθηκε η ανάγκη συμμετοχής των υπευθύνων σχεδιασμού και υλοποίησης της  στρατηγικής Δημόσιας Διπλωματίας και κατά τον σχεδιασμό των πολιτικών μιας χώρας. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι ελάχιστες χώρες (επί παραδείγματι οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία) διαθέτουν μία συνεκτική στρατηγική Δημόσιας Διπλωματίας.

Σωτήρης Κρυστάλλης: ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑΣ – ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Στο ίδιο πλαίσιο – προς την κατεύθυνση υποστήριξης μιας συστηματικότερης προσπάθειας διαρκούς εκπαίδευσης σε θέματα Διεθνούς Επικοινωνίας των ελλήνων Ακολούθων Τύπου, η Ένωση Ακολούθων Τύπου χορήγησε επίσης υποτροφία στην Γραμματέα Επικοινωνιας Β΄, Ηρώ Τουρίμπαμπα, δεύτερη στη σειρά αποφοίτησης του Τμήματος Στελεχών Επικοινωνίας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης (2007 – ΙΗ΄Σειρά) για τη παρακολούθηση ειδικού σεμιναρίου στο London School of Economics and Political Science (Summer School, International Journalism and Society – The role of the Media in the Modern World, 7 έως 25 Ιουλίου 2008).

Ηρώ Τουρίμπαμπα: ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ LSE – ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ