Το Ελληνικό Παρατηρητήριο του London School of Economics (LSE) έκανε δεκτή στο πλαίσιο προγράμματος Επισκέπτη Ερευνητή (Visiting Fellowship) για το τετράμηνο Ιανουαρίου-Απριλίου 2010 τη Μελίνα Σκουρολιάκου, μέλος της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, προκειμένου να εκπονήσει σύντομο ερευνητικό σχέδιο στην αγγλική γλώσσα επί θεμάτων διεθνούς επικοινωνίας της Ελλάδας.

Η συνεργασία αυτή με το Ελληνικό Παρατηρητήριο του LSE εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ένωσης Ακολούθων Τύπου και του Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής για την ενίσχυση του διαλόγου επί θεμάτων δημόσιας διπλωματίας, επικοινωνίας, και εξωτερικής πολιτικής και την υποστήριξη της μετεκπαίδευσης των μελών της Ένωσης Ακολούθων Τύπου.

Το ερευνητικό σχέδιο της Μελίνας Σκουρολιάκου έχει τον τίτλο «Επικοινωνία στην εξωτερική πολιτική: Ο επικοινωνιακός παράγοντας στη διαμόρφωση και εφαρμογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής 2000-2009» (Communicating Foreign Policy: The Communication Factor in the Formation and Implementation of Greek Foreign Policy, 2000-2009) και αφορά το βαθμό αποτελεσματικότητας όπως και τα χαρακτηριστικά της επικοινωνιακής στρατηγικής πίσω από τη χάραξη και εφαρμογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Το ερευνητικό σχέδιο προσανατολίζεται στην περίοδο 2000-2009, καλύπτοντας έτσι μια περίοδο διακυβέρνησης της χώρας και από τα δύο κόμματα εξουσίας. Βλέπει την εξωτερική πολιτική στο σύνολό της και αντλεί παραδείγματα τόσο από τα ελληνοτουρκικά όσο και από το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ. Η ανάλυση έχει οργανωθεί σε ορισμένους άξονες, που απαντούν σε επιμέρους ερωτήματα (Υπάρχει διαφορετική επικοινωνιακή πολιτική ανάλογα με το θέμα της εξωτερικής πολιτικής; Για το ίδιο θέμα, ακολουθείται διαφορετική πολιτική από τα δύο μεγάλα κόμματα; Έχουν τον ίδιο στόχο και απευθύνονται στο ίδιο κοινό; Πόσο επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής η ασυνέπεια που παρατηρείται στις πολιτικές των κομμάτων;).

Σκοπός του ερευνητικού σχεδίου είναι να αναγνωρίσει και να αποτυπώσει – εφόσον υπάρχουν – μοντέλα επικοινωνιακής πολιτικής που εφαρμόζονται προκειμένου να προωθηθούν οι θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Αλλά και να αναδείξει επικοινωνιακές πρακτικές μέσα από τον τρόπο εφαρμογής της πολιτικής αυτής. Προς την κατεύθυνση αυτή θα αναλυθεί ο ρόλος που είναι δυνατόν να έχει η δημόσια διπλωματία στο να καταστήσει την επικοινωνιακή πολιτική της Ελλάδας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής πιο ανταγωνιστική.

Melina Skouroliakou: Communicating Foreign Policy: The Communication Factor in the Formation and Implementation of Greek Foreign Policy, 2000-2009 (RESEARCH PROPOSAL FOR THE LSE-ENAT FELLOWSHIP PROGRAMME)

Κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης της ENAT στις Βρυξέλλες, η Ινώ Αφεντούλη, στέλεχος της Διεθνούς Γραμματείας του ΝΑΤΟ (Διεύθυνση Δημόσιας Διπλωματίας), αρμόδια για τις σχέσεις με την Ελλάδα, τις χώρες του Καυκάσου (Αρμενία, Γεωργία, Αζερμπαϊτζάν) καθώς και το ακαδημαϊκό πρόγραμμα του οργανισμού, παραχώρησε συνέντευξη στα μέλη της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, Αθηνά Ρώσσογλου και Χριστίνα Φιορέντζη.

Οι προσπάθειες του ΝΑΤΟ να αντιστραφεί η κακή εικόνα που έχει η κοινή γνώμη για τον οργανισμό, οι προοπτικές της Ελλάδας στον τομέα της Δημόσιας Διπλωματίας και ο ρόλος των Στελεχών Δημόσιας Διπλωματίας, αποτέλεσαν τους κύριους άξονες της συνέντευξης.

Η Ινώ Αφεντούλη τονίζει: “…Για την Ελλάδα, η δημόσια διπλωματία είναι ίσης αν όχι μεγαλύτερης, σημασίας από την κλασική διπλωματία διότι έχουμε να υπερασπιστούμε εικόνα και θέση της χώρας. Αυτά τα στοιχεία η δημόσια διπλωματία μπορεί να τα υπερασπιστεί με έναν πολύ καλό τρόπο. Υπάρχει πολύ μεγάλο πεδίο για συντονισμό και ανάπτυξη μιας μεθοδικής, συστηματικής προβολής της χώρας και των θέσεών της στο εξωτερικό. Κατά την άποψή μου, αυτό θα έπρεπε να αποτελέσει εθνική προτεραιότητα: η ανάπτυξη μιας πολύ σοβαρής στρατηγικής για την προβολή της χώρας μας στο εξωτερικό και για την, αν όχι επιρροή, γνωστοποίηση και καλλιέργεια των απόψεών μας, των θέσεών μας εκεί που πραγματικά λαμβάνονται οι αποφάσεις, δηλαδή σε ΜΚΟ, σε think-tanks, σε οικονομικά κέντρα. Δεν μπορούμε, δηλαδή, να ξεχωρίσουμε και να πούμε ότι θα κάνουμε δημόσια διπλωματία, θα κάνουμε οικονομική διπλωματία, θα κάνουμε πολιτιστική διπλωματία. Θα πρέπει να τα κάνουμε όλα…”

Δείτε το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης.

Χρήστος Ροζάκης: “Η διεθνής θέση της Ελλάδας σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο“ (Ομιλία σε εκδήλωση του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας μας - Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2009)

“…Για σαράντα τουλάχιστον χρόνια, για να περιοριστούμε στα πλαίσια της δικής μας ζωής, η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση μιας μοναδικής απειλής, της τουρκικής. Αν και στην αρχή της μεγάλης κρίσης, που συμπίπτει με την εισβολή στην Κύπρο, και την έγερση των διεκδικήσεων στο Αιγαίο, αυτή η αφοσίωση ήταν απόλυτα δικαιολογημένη, με την πάροδο του χρόνου θα έπρεπε να είχε σημαντικά εξασθενήσει. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που οι ελληνικοί χειρισμοί – που δεν ήταν συνήθως ατυχείς -,  αλλά και η ραγδαία μεταβολή του ευρύτερου διεθνούς σκηνικού έχουν μετριάσει σημαντικά την πιθανότητα μιας ευρύτερης στρατιωτικής εμπλοκής είτε στην Κύπρο, είτε στο Αιγαίο. Χωρίς να θέλω να ισχυριστώ ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις έχουν εξανεμιστεί, ωστόσο από μόνες τους δεν δικαιολογούν μια πανστρατιά διπλωματικών προσπαθειών, που να απομυζούν μεγάλο ποσοστό της ρώμης των πολιτικών αποθεμάτων μας. Ένας εξορθολογισμός, συνεπώς, των διπλωματικών πρωτοβουλιών, με σωστές δόσεις, που να κατατείνει στην επίλυση των εκκρεμοτήτων με ειρηνικά μέσα, όπως οι διμερείς διαπραγματεύσεις, κι η επίλυση ορισμένων από τα προβλήματα με τη διεθνή δικαστική οδό παραμένει η μόνη γόνιμη διέξοδος.

Τις ίδιες παρατηρήσεις θα μπορούσα να κάνω και σε σχέση με τη δεύτερη απειλή, που τείνει να πάρει διαστάσεις ισοδύναμες με την πρώτη, την απειλή που προέρχεται από τη χρήση του ονόματος της Μακεδονίας από τη βόρεια γείτονα. Εδώ βέβαια η πολιτική μας δεν προσδιορίζεται από μια άμεση ένστολη απειλή, αλλά από τη χρήση των συμβόλων, κι από το φόβο ότι η υιοθέτηση τους από την ΠΓΔΜ θα οδηγήσει σε κάποιο στάδιο σε έγερση διεκδικήσεων εδαφικού χαρακτήρα. Το φαντασιακό, λοιπόν, συνοδεύεται και από μια πρόθεση πρόληψης, που κάθε άλλο παρά καταδικαστέα είναι στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως και με τα ελληνοτουρκικά, υπήρξε κι εδώ μια έλλειψη μέτρου. Έλλειψη μέτρου στα πρώτα στάδια της δημιουργίας του προβλήματος, όπου η Ελλάδα αποθάρρυνε κάθε επίλυση με αναφορά στο όνομα της Μακεδονίας, έλλειψη μέτρου και σήμερα, όταν η διαφωνία σπαταλά και πάλι σχεδόν ολόκληρο το δυναμικό της πολιτικής μας…”

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ (20.2.2009): Εκδήλωση: Προτεραιότητες της Eλληνικής Eξωτερικής Πολιτικής & Δυνατότητες Διεθνούς Επικοινωνίας 

Δείτε: Φωτογραφία από την Εκδήλωση (JPG)

H Ένωση Ακολούθων Τύπου οργάνωσε συζήτηση με θέμα «Προτεραιότητες της Eλληνικής Eξωτερικής Πολιτικής: Δυνατότητες Διεθνούς Επικοινωνίας» την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2009 στo πλαίσιo του “Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής”. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Τύπου της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης.

H συζήτηση επικεντρώθηκε στα θέματα που θα απασχολήσουν την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας το 2009, και στη διατύπωση απόψεων σχετικά με τις δυνατότητες συγκρότησης πειστικής προς τα διεθνή ΜΜΕ επιχειρηματολογίας.

Στην εκδήλωση απηύθυναν εισηγήσεις οι δημοσιογράφοι Κύρα Αδάμ (Ελευθεροτυπία), Γιώργος Καπόπουλος (Ημερησία, ΕΡΤ), και Σταύρος Λυγερός (Η Καθημερινή), ο Παναγιώτης Τσάκωνας, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου, καθώς και ο Πάνος Τριγάζης, μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του Συνασπισμού.

Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Φίλιος Στάγκος.

Όλοι οι εισηγητές συμφώνησαν πως η διεθνής επικοινωνία των προτεραιοτήτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής αποτελεί ένα έργο δύσκολο και πολύπλοκο ενώ αναγνωρίστηκε η σημασία των Γραφείων Τύπου και Επικοινωνίας Εξωτερικού σε μια τέτοια προσπάθεια.

Δείτε επίσης: Ιδέες & Προτάσεις για την Εξωτερική Πολιτική, Διαμόρφωση Εθνικών Επικοινωνιακών Πολιτικών – Παρέμβαση της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, Συνέντευξη: Philip Taylor, Συνέντευξη: Γιώργος Καπόπουλος

Συνέδριο υπό τον τίτλο «Εικόνες Κρατών σε ένα Διεθνοποιημένο Περιβάλλον: Δυνατότητες και Προοπτικές για την Ελλάδα» (Images of Nations: Strategic Communication, Soft Power and the Media) οργάνωσε η Greek Politics Specialist Group στις 4 και 5 Φεβρουαρίου 2009 στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Στo πλαίσιo του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε ειδικό πάνελ (Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, 14.00-17.00) υπό τον τίτλο “Διαμόρφωση Εθνικών Επικοινωνιακών Πολιτικών – Η Θεσμική Προσέγγιση” στo οποίο  εξετάστηκαν ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού για τη διαχείριση της εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Κατά τη διεξαγωγή της σχετικής συζήτησης ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ακολούθων Τύπου Σταύρος Σταθουλόπουλος πραγματοποίησε σχετική παρέμβαση στην οποία περιγράφηκαν τα στοιχεία μιας αποτελεσματικής πολιτικής δημόσιας διπλωματίας της Ελλάδας και παρουσιάστηκαν οι συγκεκριμένες και άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις της Ένωσης: Διαμόρφωση Εθνικών Επικοινωνιακών Πολιτικών – Παρέμβαση της Ένωσης Ακολούθων Τύπου

Δείτε επίσης: Συνέντευξη: Philip Taylor, H Δημόσια Διπλωματία της Ελλάδας – Εισηγήσεις της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, Διεθνείς Σχέσεις και Δημόσια Διπλωματία, Η Ελληνική Κοινωνία και η Διεθνής Εικόνα της, Πολιτικές Διεθνούς Επικοινωνίας – Νέοι Προβληματισμοί

Ανοικτή συζήτηση με τίτλο «Ελλάδα-Τουρκία: Η Διάσταση της Επικοινωνίας» πραγματοποιήθηκε σήμερα, Τρίτη 10 Ιουνίου 2008, στο Κέντρο Τύπου της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας – Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης με πρωτοβουλία της Ένωσης Ακολούθων Τύπου στο πλαίσιο του «Forum Διεθνoύς Επικοινωνιακής Πολιτικής». 

Στη συζήτηση εισηγήθηκαν ο Σταύρος Σταθουλόπουλος (Προϊστάμενος του Γραφείου Τύπου και Επικοινωνίας της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Άγκυρα (1990-1996), ο Ηρακλής Μήλλας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών), και ο Στέλιος Μπερμπεράκης (ανταποκριτής της εφημερίδας Sabah και του δικτύου NTV). Την συζήτηση προλόγισε ο πρόεδρος της Ένωσης Ακολούθων Τύπου, Σπύρος Διαμαντής.

Ο Σταύρος Σταθουλόπουλος αναφέρθηκε στη δυσκολία επαφής μεταξύ των δύο χωρών, που χαρακτηρίζεται από διαχρονικά πολιτικά προβλήματα, αλλά και «ιστορικές προκαταλήψεις και στερεότυπα». Μιλώντας για την εμπειρία του ως Συμβούλου Τύπου και Επικοινωνίας στην Άγκυρα, ο ομιλητής τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε θεσμικό επίπεδο, ώστε συν τω χρόνω να αποδυναμωθεί και η ισχύς των σχετικών «επικοινωνιακών φίλτρων».

Ο Ηρακλής Μήλλας παρουσίασε τα συμπεράσματα της πολύχρονης ερευνητικής εργασίας του υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί Τούρκοι: οι ακροδεξιοί, οι εθνικιστές, οι Ισλαμιστές, οι Κεμαλιστές, οι Ανατολιστές, οι Μαρξιστές, αλλά και οι Φιλελεύθεροι – όλοι αυτοί έχουν μεταξύ τους σημαντικές ιδεολογικές διαφορές και έχουν διαφορετική νοοτροπία και στάση έναντι των Ελλήνων». Κατά τον Ηρακλή Μήλλα, οι εκπρόσωποι της Ελλάδας θα πρέπει να μάθουν να ανταποκρίνονται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε έναν από τα διαφορετικά «είδη» των Τούρκων, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται μια ικανοποιητική επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών – με περισσότερες πιθανότητες πραγματικής επικοινωνίας με την κατηγορία των «Φιλελεύθερων» κάποιων «Ισλαμιστών» και ίσως ορισμένων «Μαρξιστών». Επίσης οι έλληνες εκπρόσωποι θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθεια να μετριάζουν κατά το δυνατό ορισμένες παραδοσιακές απόψεις για την ελληνική ταυτότητα προκειμένου να δημιουργείται μια κοινή βάση παραδοχών με την «άλλη» πλευρά. Για την ψυχολογία των Τούρκων εν γένει ο Ηρακλής Μήλλας παρατήρησε ότι «στην πραγματικότητα, οι Τούρκοι θέλουν πολύ να μοιάζουν στους Έλληνες [κατά τον τρόπο που οι Έλληνες θέλουν να μοιάζουν στους Ιταλούς], αλλά αυτό δεν συμβαίνει αντίστροφα… Οι Τούρκοι πιστεύουν ακόμη πως έχουμε κοινή ιστορία [μια ιστορία καλής συμβίωσης εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας], ενώ οι Έλληνες θεωρούν ότι η ιστορία της τουρκοκρατίας ήταν μια ιστορία δυστυχίας…».

Ο Στέλιος Μπερμπεράκης τόνισε ότι από την εποχή των σεισμών, το 1999, έχει αλλάξει θεαματικά το κλίμα ανάμεσα στις δύο κοινωνίες. Παρά τη σχετική πρόοδο, κατά τον Στέλιο Μπερμπεράκη, «τα ελληνικά ΜΜΕ δεν βοηθούν στην κατανόηση των βημάτων που έχει κάνει η τουρκική πλευρά…Το στερεότυπο, είναι πως ό,τι είναι τουρκικό είναι κακό και ό,τι διευκολύνει την προσέγγιση, ανύπαρκτο». Σε ό,τι αφορά στα τουρκικά ΜΜΕ, υπάρχει σχετική πρόοδος τόσο στα ζητήματα αντιλήψεων για την Ελλάδα όσο και στην ελευθερία έκφρασης για αυτά.

Ηρακλής Μήλλας: Cunning ways to distinguish ‘politically’ your Turkish interlocutor – A rule of thumb (Οδηγός Συμπεριφοράς)

Ηρακλής Μήλλας: Τι πρέπει, τι δεν πρέπει – Οδηγός συμπεριφοράς για καλύτερες ελληνοτουρκικές σχέσεις, Παπαζήσης 2002

Κώστας Γαβρόγλου: Παιχνίδι με τα στερεότυπα, Το αντίπαλον δέος στην περίπτωση της Ελλάδας και της Τουρκίας, Το Βήμα, 17-02-2002

Αριστοτελια Πελώνη: Οδηγίες για ελληνοτουρκικές …παρεξηγήσεις, Τα Νεα, 06-11-2002

ΕΛΛΑΔΑ – ΤΟΥΡΚΙΑ: ΠΩΣ ΑΥΤΟΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΕΘΝΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ: Έρευνα του Πανεπιστημίου Κων/πολης Μπιγκλί και του περιοδικού “Tempo” με την εταιρεία Infacto Research Workshop (Ιούνιος 2007) [powerpoint file]

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΑ ΜΜΕ:

• ΑΠΕ (11-06-2008)
• ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (11-06-2008)
• EVDOMI.GR (11-06-2008)
• Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ (11-06-2008)