Εκδήλωση με κύριο ομιλητή τον John Brady Kiesling και θέμα “The Faces of U.S. Public Diplomacy ” [Όψεις της Δημόσιας Διπλωματίας των ΗΠΑ] διοργάνωσε την Παρασκευή 18 Απριλίου η Ένωση Ακολούθων Τύπου (ΕΝΑΤ) στo πλαίσιo του “Forum Διεθνούς Επικοινωνιακής Πολιτικής” (www.icp-forum.gr) στο Συνεδριακό Κέντρο της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης. Ο Kiesling ανήκε στα λαμπρότερα στελέχη της διπλωματικής υπηρεσίας της χώρας του επί 20 έτη. Υπηρέτησε στο Ισραήλ, στο Μαρόκο, στην Αρμενία, στην Ουάσιγκτον και στην Ελλάδα. Τον Φεβρουάριο του 2003 υπέβαλε την παραίτησή του διαμαρτυρόμενος για την απόφαση της κυβέρνησης Μπους να εισβάλει στο Ιράκ.
O πρόεδρος της Ένωσης Ακολούθων Τύπου Σπύρος Διαμαντής παρουσιάζοντας τον Kiesling υπογράμμισε ότι για τη βελτίωση της εικόνας των ΗΠΑ στον κόσμο, όπως αναφέρει και ο πρώην αμερικανός διπλωμάτης στο βιβλίο του, απαιτείται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση ήπιας ισχύος και δημόσιας διπλωματίας. H πολιτική της ισχύος πρέπει να μετριασθεί, ώστε η πολυμερής συνεργασία και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου να αποτελέσουν τη βάση της νομιμοποίησης της παρουσίας των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή.
O John Brady Kiesling, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία και η δημόσια διπλωματία πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστα εργαλεία εξωτερικής πολιτικής, απάντησε στο ερώτημα «ποιό είναι το πραγματικό πρόσωπο των ΗΠΑ σήμερα και ποιοί το διαμορφώνουν». Αναφερόμενος στον πρόεδρο των ΗΠΑ, τον κατ’ εξοχή εκφραστή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ισχυρίσθηκε ότι ο πρόεδρος Μπους είχε ιδιαίτερα αρνητική επίδραση στη δημόσια διπλωματία της χώρας του. Σημαντικό ρόλο για την εικόνα των ΗΠΑ σε επι μέρους χώρες διαδραματίζει επίσης η προσωπικότητα των Πρέσβεων που υπηρετούν σε κάθε χώρα, παρόλο που σε πολλές περιπτώσεις έχουν να αντιμετωπίσουν ανυπέρβλητες δυσκολίες που βασίζονται σε στερεότυπα του παρελθόντος.
Σε ό,τι αφορά σε δράσεις δημοσιας διπλωματίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, η Ελληνο-Αμερικανική Ένωση που ιδρύθηκε το 1957 και το ίδρυμα Fulbright έχουν παίξει σημαντικό ρόλο μέσω της εκμάθησης της αγγλικής, της διοργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων και των υποτροφιών για αμερικανικά πανεπιστήμια.
Σε ερώτηση για το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να βελτιωθεί η εικόνα των ΗΠΑ στον κόσμο, ο πρώην αμερικανός διπλωμάτης απάντησε ότι σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της εικόνας των ΗΠΑ θα μπορούσε να διαδραματίσει ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ που θα αναδειχθεί στις εκλογές του Νοεμβρίου, ο οποίος πάντα κατά τον Kiesling, θα μπορούσε να αναλάβει αποτελεσματικές πρωτοβουλίες με έμφαση στην επίλυση του Μεσανατολικού, καθώς και δράσεις ευρείας αποδοχής, όπως η σωτηρία του περιβάλλοντος.
Ο πρώην αμερικανός διπλωμάτης κληθείς να σχολιάσει τις προσπάθειες της Ελλάδος για προβολή των εθνικών της θεμάτων στην Αμερική, αναφέρθηκε στο σημαντικό ρόλο της ελληνο-αμερικανικής κοινότητας, στην οποία “η Ελλάδα μπορεί να βασιστεί καθώς αποτελεί σημαντικό εργαλείο δημόσιας διπλωματίας” σε ζητήματα όπως το “Μακεδονικό”. O Kiesling παρατήρησε καταλήγοντας ότι η ελληνοαμερικανική κοινότητα θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη χρησιμότερη στην Ελλάδα εάν κληθεί να εξυπηρετήσει στόχους δημόσιας διπλωματίας περισσότερο αποδεκτούς από τις αμερικανικές ελίτ.
Για το ζήτημα του ονόματος της ΠΓΔΜ, ο ομιλητής εξέφρασε την αναγκαιότητα για κοινά αποδεκτή ονομασία αλλά υπογράμμισε ότι κάτι τέτοιο είναι αρκετά δύσκολο καθώς πρόκειται για ζήτημα εθνικής ταυτότητας. Εδώ ο Kiesling σημείωσε την επιφύλαξή του για τον τρόπο με τον οποίον η Ελλάδα χειρίζεται το θέμα αναφέροντας ότι ορισμένες πλευρές που η ελληνική πλευρά αποσιωπά θα μπορούσαν αποτελέσουν συγκριτικά της πλεονεκτήματα (πρότεινε πολιτική υποστήριξης της σλαβομακεδονικής). Σε κάθε περίπτωση πάντως, η εκκρεμότητα του ονόματος εμποδίζει την Ελλάδα να διαδραματίσει ένα δυναμικό ρόλο στα Βαλκάνια. «Αν η Ελλάδα δεν είναι ενεργός παράγοντας στα Βαλκάνια, τότε ούτε οι ΗΠΑ μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο. Η Ελλάδα είναι ο σημαντικότερος εταίρος των ΗΠΑ στην περιοχή», υπογράμμισε ο Kiesling, εξαίροντας ταυτόχρονα το Ελληνικό Σχέδιο για την Οικονομική Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ), ενώ παράλληλα τόνισε τον ιδιαίτερα θετικό ρόλο της κυβέρνησης Σημίτη αλλά και του σημερινού Έλληνα Πρέσβη στην Ουάσιγκτον, Αλέξανδρου Μαλλιά.
Σε ερώτηση για τα αποτελέσματα που είχε η ενσωμάτωση της αμερικανικής υπηρεσίας ενημέρωσης (United States Information Agency) στο Στέητ Ντηπάρτμεντ το 1999, ο Kiesling επεσήμανε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια δεν προκάλεσε θεαματική βελτίωση στη δημόσια διπλωματία των ΗΠΑ αλλά μάλλον είχε αρνητικά αποτελέσματα καθώς εγκλώβισε μια φιλελεύθερη ομάδα στελεχών στις γραφειοκρατικές δομές του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Ο Kiesling τόνισε ότι τα στελέχη της USIA ήταν περισσότερο ανοικτά σε αλληλόδραση με άλλες απόψεις και πολιτισμούς και δρούσαν λιγότερο φορμαλιστικά στις χώρες διαπίστευσής τους από τους υπαλλήλους του Στεητ Ντηπάρτμεντ.
Σε συναφές ερώτημα το οποίο αφορούσε στο “ποιός πρέπει να διαχειρίζεται τη δημόσια διπλωματία” μιας χώρας, ο Kiesling αναφέρθηκε στην πρόσφατη αποτυχημένη ανάθεση αυτής της αρμοδιότητας στην Karen Hughes η οποία δεν διέθετε την κατάλληλη εμπειρία και γνώση για διεθνή ζητήματα και βασίστηκε υπερβολικά στα κλασσικά εργαλεία του εμπορικού μάρκετινγκ.
Ο Kiesling είναι συγγραφέας του βιβλίου “Diplomacy Lessons: Realism for an Unloved Superpower” (ελληνική μετάφραση: “Μαθήματα Διπλωματίας”, Εκδόσεις Λιβάνη, 2007). Η αρθρογραφία του Kiesling είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο: www.bradykiesling.com/articles.htm . Για το βιβλίο και τις απόψεις του Kiesling βλ.: Κουλουμπής Θεόδωρος (Καθημερινή, 3.9.2006): Μαθήματα διπλωματίας ενός Αμερικανού πατριώτη, Το Βήμα, 17.8.2003: John Brady Kiesling, Γράμμα στους έλληνες φίλους μου, Press code (Τεύχος 6): Μαθήματα διεθνοπολιτικού φιλελευθερισμού.
Η εκδήλωση στον Τύπο:
By Joseph S. Nye, Special to Gulf News
